Przewodnik edukacyjny
Człowiek uczy się przez całe życie
Polecamy
  • PolBAN - Busines Angels Club
  • linkedin
  • Studia podyplomowe
  • Klub Absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego
  • Klub Absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • merlin.pl - księgarnia internetowa
  • Portal Innowacji
  • Portal Medyczny MEDtube
Wersja do druku

Aktualności

2011-12-27 Polscy astronomowie rozdzielili mikrosoczewkę grawitacyjną
Zespół astronomów kierowany przez dr. Pawła Pietrukowicza z Uniwersytetu Warszawskiego, dokonał obserwacji gwiazdy w gromadzie kulistej, która 11 lat temu wywołała zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego.

To pierwsze potwierdzone mikrosoczewkowanie w gromadzie kulistej.

Mikrosoczewkowanie grawitacyjne zachodzi w momencie gdy bardzo blisko linii widzenia z Ziemi na odległą gwiazdą, przechodzi inny słaby lub niewidoczny obiekt. Zgodnie z teorią względności Einsteina światło odległej gwiazdy ulega zakrzywieniu przez pole grawitacyjne obiektu. Efektem jest krótkotrwałe pojaśnienie dalekiej gwiazdy i potem powrót do jej pierwotnej jasności. Takie pojaśnienie może trwać od kilku dni do kilku miesięcy i zależy od masy niewidocznego obiektu, który nazywany jest mikrosoczewką grawitacyjną.

Zjawisko mikrosoczewkowania, które zbadali naukowcy, nastąpiło w sierpniu 2000 roku. Miało ono miejsce niedaleko centrum gromady kulistej M 22 odległej o około 3200 lat świetlnych. Położenie i przebieg zjawiska sugerowały, że mogła je wywołać gwiazda należąca do gromady, która przez miesiąc soczewkowała światło odleglejszej o dwa-trzy razy gwiazdy z centralnych części Drogi Mlecznej.

Prawdziwość hipotezy można było sprawdzić dopiero po kilku latach, potrzebnych na to, aby oba obiekty rozdzieliły się na niebie. W lipcu 2011 roku, czyli około 11 lat po zjawisku mikrosoczewkowania, astronomom udało się dostrzec obiekt soczewkujący. Możliwe było to dzięki zastosowaniu techniki optyki adaptywnej i teleskopu VLT o średnicy zwierciadła 8,2 metra, należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowym (ESO).

"Udało nam się rozdzielić gwiazdy biorące udział w mikrosoczewkowaniu grawitacyjnym w gromadzie kulistej M 22. Dzięki temu po raz pierwszy potwierdziliśmy mikrosoczewkę grawitacyjną w gromadzie kulistej gwiazd" - mówi dr Pietrukowicz.

Poza odpowiednim położeniem obiektu na niebie, dodatkowym argumentem jest fakt, że zaobserwowana zmiana położenia między gwiazdami zgadza się z kierunkiem ruchu gromady kulistej względem bardziej odległych gwiazd centrum Galaktyki. Trzeciego argumentu dostarczyły obserwacje z polskiego projektu OGLE, dzięki którym wiadomo, że odległa gwiazda nie zmienia swojej jasności z innych powodów (nie jest gwiazdą zmienną).

"Dodatkowym efektem badań jest precyzyjne zmierzenie masy słabej gwiazdy z gromady kulistej. Obiekt, który wywołał mikrosoczewkowanie, ma masę 0,18 masy Słońca" - dodaje Pietrukowicz.

Wyniki badań ukażą się w czasopiśmie "The Astrophysical Journal Letters" w styczniu 2012 roku. W zespole kierowanym przez dr Pietrukowicza znajdują się także astronomowie z Chile i Szwajcarii oraz prof. Andrzej Udalski z Uniwersytetu Warszawskiego.

Źródło: www. nauka.gov.pl, wiecej informacji na http://www.nauka.gov.pl

Wyróżnione